Een paar jaar geleden stond ik samen met mijn met dementie gediagnosticeerde vader in de rubriek ‘In gesprek’ van het tijdschrift Denkbeeld. Mijn antwoorden keurig gepolijst, die van mijn vader in eerste instantie warrig en gefragmenteerd. In mijn ogen werd hiermee een te nadrukkelijk contrast gevormd tussen mijn heldere geest en mijn vaders aangetaste hersencellen. Nu ben ik absoluut een voorstander van het aan het woord laten van mensen met dementie, juist omdat ik vind dat ze zich vaak veel beter kunnen uitdrukken dan het op het eerste gezicht lijkt. Ik denk alleen niet dat het letterlijk weergeven van hun woorden en haperingen de juiste manier is om recht te doen aan communicatie met deze groep.
Dit artikel verscheen eerder in Denkbeeld, een populairwetenschappelijk opinieblad voor psychogeriatrie, en is herplaatst met toestemming van de uitgever. Download het hele artikel hier:
Ik weet namelijk zeker dat ook ik weleens heb gehaperd tijdens het formuleren van mijn antwoorden. Waarschijnlijk ben ik mijn zinnen ook weleens opnieuw begonnen of moest ik even nadenken over een woord. Dat werd echter niet opgeschreven; het is immers de taak van de journalist om een mondeling gesprek om te vormen tot een duidelijk leesbaar geschreven stuk. Spreektaal is nu eenmaal anders dan schrijftaal, of je nou dementie hebt of niet. Het op dezelfde wijze verwerken van de antwoorden van mensen met en zonder dementie benadrukt in mijn ogen juist de gelijkheid. Mensen met dementie kunnen vaak nog prima communiceren, al heb je soms als luisteraar wat meer geduld en vasthoudendheid nodig. Misschien krijg je soms niet het antwoord dat je wilt of wordt het niet duidelijk wat de geïnterviewde bedoelt. Dat is zeker iets wat we moeten omarmen en accepteren. Op schrift komt informatie echter anders over en ik vind dat men daar ook rekening mee moet houden. Want als mijn antwoorden net zo letterlijk waren genoteerd als die van mijn vader, had niemand kunnen zien wie van ons beiden dementie had.
Lingua Forensica 